Có nên làm bằng đại học giả là câu hỏi được nhiều người quan tâm khi đối mặt với áp lực học tập và tìm kiếm cơ hội nghề nghiệp. Trong bài viết này, E-NEU sẽ phân tích các khía cạnh pháp lý, đạo đức và rủi ro lâu dài liên quan đến việc sử dụng bằng giả trước khi đưa ra câu trả lời. Cùng tìm hiểu ngay.
Sử dụng bằng giả bị xử lý hành chính?
Trước hết, việc sử dụng văn bằng, chứng chỉ giả hoặc chỉnh sửa bằng thật để gian lận hồ sơ rõ ràng là vi phạm pháp luật tại Việt Nam. Trước đây, theo Điều 16 Nghị định 138/2013/NĐ-CP của Chính phủ, người sử dụng văn bằng, chứng chỉ giả có thể bị phạt tiền từ 10 triệu đến 20 triệu đồng, đồng thời bị tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm.
Tuy nhiên, đến nay, Nghị định 04/2021/NĐ-CP (thay thế Nghị định 138/2013) đã có những điều chỉnh mới. Mặc dù không còn quy định riêng một điều cho hành vi sử dụng bằng giả nhưng hành vi sử dụng văn bằng, chứng chỉ giả vẫn bị xử phạt hành chính theo các quy định hiện hành. Mức phạt dao động từ 5 triệu đến 10 triệu đồng đối với cá nhân vi phạm.
Sử dụng bằng giả có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự không?
Câu trả lời là có thể, tùy theo mức độ vi phạm và hậu quả mà hành vi gây ra. Việc sử dụng bằng giả, chứng chỉ giả, hoặc tài liệu giả nhằm mục đích gian lận trong tuyển dụng, xét tuyển, nâng ngạch hoặc trục lợi cá nhân là hành vi trái pháp luật nghiêm trọng.
Theo Điều 341 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017) – quy định về “Tội làm giả con dấu, tài liệu của cơ quan, tổ chức; tội sử dụng con dấu hoặc tài liệu giả của cơ quan, tổ chức”, người nào sử dụng văn bằng, chứng chỉ giả có thể bị xử lý hình sự. Cụ thể:
- Hành vi ít nghiêm trọng: Người vi phạm sử dụng bằng giả mà chưa thu lợi lớn, hậu quả chưa nghiêm trọng, có thể bị phạt tiền từ 30 triệu đến 100 triệu đồng, hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 3 năm, hoặc phạt tù từ 6 tháng đến 2 năm.
- Hành vi nghiêm trọng hơn: Nếu vi phạm có tổ chức, có thu lợi bất chính từ 10 triệu đến dưới 50 triệu đồng, hoặc tái phạm, mức án có thể từ 2 đến 5 năm tù.
- Hành vi rất nghiêm trọng: Trong trường hợp thu lợi bất chính trên 50 triệu đồng hoặc sử dụng số lượng lớn văn bằng/chứng chỉ giả, hoặc gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng, mức án có thể từ 3 đến 7 năm tù hoặc hơn, tùy theo quyết định của tòa án.
Ngoài ra, đối với công chức, viên chức, nếu sử dụng bằng giả để xin tuyển dụng, xét nâng lương hoặc bổ nhiệm, sẽ bị buộc thôi việc theo Điều 19 Nghị định 112/2020/NĐ-CP, đồng thời vẫn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự nếu hành vi có dấu hiệu cấu thành tội phạm.
Vậy có nên làm bằng đại học giả không?
Câu trả lời chắc chắn là không nên làm bằng giả. Trên thực tế, hành vi này tiềm ẩn những rủi ro pháp lý và nghề nghiệp cực kỳ nghiêm trọng. Trước hết, về mặt pháp lý, sử dụng, mua bán hoặc làm giả văn bằng là vi phạm nghiêm trọng luật pháp Việt Nam. Người vi phạm không chỉ đối mặt với xử phạt hành chính, mất tiền, mất bằng cấp hay phải điều chỉnh lại hồ sơ, mà trong nhiều trường hợp còn có thể bị truy cứu cao hơn nếu hành vi có tổ chức, thu lợi bất chính lớn.
Về mặt đạo đức và nghề nghiệp, sử dụng bằng giả đồng nghĩa với việc bạn chấp nhận gian dối trong hồ sơ học tập và công việc. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến uy tín cá nhân, lòng tin với đồng nghiệp và cấp trên. Khi bị phát hiện, không chỉ bằng cấp bị hủy mà cả cơ hội thăng tiến, tuyển dụng hay giữ chức vụ cũng biến mất. Những người dùng bằng giả thường phải đối mặt với những hậu quả lâu dài, khó khôi phục niềm tin dù năng lực thực sự của họ có thể không quá yếu.
Ngoài ra, rủi ro lâu dài về năng lực và sự nghiệp cũng không thể xem nhẹ. Khi dựa vào bằng giả, bạn thiếu nền tảng kiến thức thực tế để hoàn thành công việc một cách hiệu quả, dẫn đến kết quả thấp, bị đánh giá yếu kém.
Giải pháp Học Đại học từ xa – Học tập linh hoạt, lấy bằng thật
Trong bối cảnh nhu cầu học tập và phát triển nghề nghiệp ngày càng đa dạng, học đại học từ xa trở thành giải pháp hiệu quả, giúp sinh viên vừa học vừa làm mà vẫn đảm bảo nhận bằng cấp có giá trị tương đương bằng chính quy, không ghi hình thức đào tạo.
Với chương trình đại học từ xa, sinh viên có thể chủ động sắp xếp thời gian học, lựa chọn học phần phù hợp với năng lực và điều kiện cá nhân, đồng thời giảm áp lực di chuyển và chi phí. Nhiều trường đại học uy tín chẳng hạn như Đại học Kinh tế Quốc dân (NEU) đã xây dựng chương trình từ xa với nền tảng học trực tuyến hiện đại, cho phép học 100% online và thi cuối kỳ tại các điểm thi tập trung đảm bảo minh bạch.
Nhờ đó, người học vừa duy trì công việc, vừa phát triển kiến thức và kỹ năng, đồng thời nhận được bằng đại học chính thức, giúp mở rộng cơ hội nghề nghiệp và nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường lao động.
Kết luận
Như vậy, bài viết đã làm rõ các khía cạnh pháp lý, đạo đức và rủi ro lâu dài liên quan đến việc sử dụng bằng giả, từ đó trả lời thẳng thắn “không” cho câu hỏi có nên làm bằng đại học giả. Thực tế, các tổ chức luôn có cách phân biệt bằng thật và bằng giả và việc sử dụng bằng giả tiềm ẩn nhiều hậu quả nghiêm trọng. Giải pháp an toàn và hợp pháp là học đại học từ xa. Hy vọng thông tin này sẽ giúp bạn hiểu rõ rủi ro và đưa ra quyết định sáng suốt cho tương lai.
